Meeroken van e sigaret schadelijk?

Meeroken van e sigaret schadelijk?2019-03-08T15:05:32+00:00

Ruim een kwart van de rokers is overgeschakeld op de e-sigaret om de omstanders te ontzien voor het meeroken van tabak. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu deed in 2016 onderzoek naar de gezondheidsaspecten van passief meedampen met de e-sigaret. Het RIVM waarschuwde in die publicatie dat van sommige stoffen nog niet bekend is of ze een risico voor de gezondheid vormen. En dat meedampen schadelijk kan zijn door de propyleenglycol, nicotine en nitrosaminen die de e-sigaretroker uitademt. Sindsdien is er veel meer onderzoek gedaan in vooral de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Spanje naar de vraag of meedampen schadelijk is. Deze medisch-wetenschappelijke onderzoeken trekken dezelfde conclusie: passief meedampen is niet schadelijk voor de omstanders.

Meeroken van tabakssigaretten

Tweedehands rook van tabakssigaretten (of ook wel meeroken) bestaat uit drie verschillende aspecten: rook van een brandende sigaret, rook die uitgeademd wordt, rook van het papierenomhulsel. Bij deze drie aspecten komen allen schadelijke stoffen vrij zoals koolmonoxide, aminen, PAK’s (Polycyclische aromatische koolwaterstoffen) en teer. De rook uit een brandende sigaret is de grootste boosdoener van het meeroken.

Meeroken van een tabakssigaret is slecht voor de gezondheid en kan longkanker veroorzaken. Naast longkanker kan meeroken van tabak onder andere hart- en vaatziektes, bronchitis en astma-aanvallen veroorzaken. Daarnaast krijgen veel mensen last van irritatie aan neus, keel en ogen, hoofdpijn en misselijkheid. De gevolgen voor kinderen zijn onder andere ontstekingen, schade aan de luchtwegen en een verhoogde kans op de wiegendood.

Er wordt geschat dat er in Nederland enkele duizenden mensen per jaar overlijden ten gevolge van hartaandoeningen veroorzaakt door meeroken. Enkele honderden mensen per jaar overlijden door longkanker veroorzaakt door het meeroken van tabakssigaretten.

Naast tweedehands bestaat er ook zoiets als ‘derdehands rook’. De rook die vrijkomt bij het roken van een tabakssigaret bestaat uit klein deeltjes. Deze kleine deeltjes slaan neer in de omgeving. De kleine deeltjes kunnen weer opnieuw vrijkomen in de lucht en als deze worden geïnhaleerd veroorzaakt dat schade aan de gezondheid.

In steden waar een streng rookverbod wordt gehanteerd zijn er minder opnames in ziekenhuizen vanwege acute hartklachten. Ook werden er minder kinderen en baby’s opgenomen in het ziekenhuis vanwege (ernstige) astmaklachten.

Grootste Britse artsenvereniging: e-sigaret veel beter dan tabakssigaret

In Engeland wordt al jarenlang uitgebreid onderzoek gedaan naar het gebruik van de e-sigaret en de gevolgen daarvan op de roker én de omgeving. In september 2018 kwamen dertien officiële instanties met het even opmerkelijke als duidelijke statement dat zij achter de e-sigaret staan als rookstopmiddel en dat onder meer bewezen is dat passief meeroken met een e sigaret niet schadelijk is voor de omstanders. Organisaties als het Britse Longfonds, het Britse Kanker Onderzoek Instituut en de grootste artsenvereniging van Groot-Brittannië het Royal College of General Practitioners maken deel uit van deze groep. De artsenvereniging, gezondheidsorganisaties en Britse regering baseren hun mening op de grote hoeveelheid onderzoek.

Meedampen is niet iets om je veel zorgen over te maken

Het al ongeveer 500 jaar bestaande Royal College of General Physicans (RCGP) is een van de meest gerespecteerde artsenverenigingen ter wereld, die meer dan 32.000 artsen vertegenwoordigt. Deze organisatie maakte in 1962 aan de hand van een beroemd geworden rapport wereldkundig dat het roken van tabak longkanker, chronische bronchitis en hart- en vaatziekten veroorzaakt. Nu stelt het RCGP met nog twaalf andere erkende organisaties dat de voordelen van e-sigaretten voor het stoppen met roken niet moeten worden genegeerd en dat nicotineverdampers een goede en goedkope mogelijkheid zijn om het roken van kankerverwekkende tabakssigaretten af te zweren.

Onderzoek toont aan dat het overschakelen naar de e-smoker de blootstelling aan toxische en kankerverwekkende stoffen aanzienlijk vermindert. En de vraag of meeroken schadelijk is, kan worden beantwoord met een nee. “Het is niet iets waar we ons te veel zorgen over zouden moeten maken”, aldus het Koninklijk College van Artsen in Groot-Brittannië. Het RCGP stelt verder dat de e-sigaret tot nu toe een effectiever rookstopmiddel is dan elk ander hulpmiddel, zoals nicotinepleisters of eigen wilskracht. Het gebruik van e-smokers wordt niet gezien als een opstap naar roken, maar juist als een uitweg om minder en veel minder schadelijk te roken. Of beter: te dampen.

Onderzoeken NIOSH ontkrachten dat meeroken schadelijk is

Nieuwe, recente onderzoeken in de Verenigde Staten bevestigen dat passief meeroken van een e sigaret niet schadelijk is voor omstanders en dat er geen reden is voor bezorgdheid. Er zijn in 2017 twee studies uitgevoerd door het National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH), waarbij specifiek naar schadelijke stoffen in tweedehands dampen is gezocht. Beide onderzoeken van het NIOSH komen tot het oordeel dat er bij meeroken van een e sigaret geen belangwekkend niveau van blootstelling aan gevaarlijke chemische stoffen waarneembaar is. Dr. Michael Siegel heeft de conclusies gedeeld in zijn blog.

De uitkomsten van het NIOSH weerspreken het RIVM-onderzoek, dat alleen gericht was op eerdere, slecht scorende e-liquids met een hoog gehalte aan tabak specifieke nitrosamines (TSNA’s) In bijna alle andere e-liquids uit dit Nederlandse onderzoek werden deze stoffen niet of nauwelijks gevonden. Het onderzoek is inmiddels gedateerd. TSNA’s mogen sinds de nieuwe tabaksrichtlijn TPD (Tobacco Products Directive) in 2017 van kracht is,  niet meer in e-liquids zitten. Nieuw RIVM-onderzoek maakte duidelijk dat er geen enkele gevaarlijke stof waarop getest kon worden boven de gestelde veiligheidsnormen van de World Health Organization (WHO) uitkwam.

Geen wetenschappelijk bewijs om openbaar dampen te verbieden

De onderzoeken van de NIOSH of meeroken van een e sigaret schadelijk is, zijn volledig en in een extreme situatie uitgevoerd. Specifiek een kleine, niet-geventileerde ruimte, waar een relatief grote onderzoeksgroep aan het dampen was. Het nieuwe onderzoek richtte zich speciaal op het testen van de lucht op formaldehyde, acetaldehyde en andere chemische stoffen die met longaandoeningen worden geassocieerd. Uit de bevindingen blijkt dat zelfs in een kleine ruimte vol actieve dampende mensen het niveau van toxische stoffen ruimschoots binnen de gestelde schadelijke niveaus blijft.

De blootstelling aan formaldehyde en acetaldehyde was niet anders dan in vele binnen- en buitenomgevingen. Stoffen als aceton, tolueen, acetoin, xyleen, benzeen of diacetyl konden niet worden gedetecteerd. Dr. Siegel concludeert uit het NIOSH-onderzoek dat er geen wetenschappelijk bewijs of rechtvaardiging is om dampen op publieke plekken te verbieden. En dat er op basis van deze resultaten geen aannemelijk bewijs is dat meeroken van een e sigaret een betekenisvol gevaar voor de gezondheid van omstanders vormt.

Meedampen niet schadelijk, omdat nicotine snel verdampt in de lucht

Wetenschappers van de groep Solutions en Innovatieve Analytische Chemie van de Universiteit van Valencia hebben in 2015 het eerste diepgaande Spaanse onderzoek naar de e-sigaret verricht, inclusief de vraag of meeroken met een e sigaret schadelijk is. Er werden monsters genomen van uitgeademde sigarettenrook en van damp van e-sigaretten, gevuld met een e-liquid met 16 mg/ml nicotine. De voornaamste conclusie van dit onderzoek is dat de damp van de e-smokers geen effect binnen gesloten ruimten heeft en dat deze damp 450% tot 700% minder nicotine bevat dan bij het roken van tabakssigaretten. Bij de vaper is de nicotine vrijwel niet in de uitgeademde damp terug te vinden. Deze wordt zo snel verdund in de lucht, dat het effect ervan te verwaarlozen is.

Het Spaanse onderzoek focuste zich op de passieve meedamper of meeroker. De uitgeademde lucht werd op verschillende afstanden opgevangen en geanalyseerd, van 5 tot 50 cm afstand van de uitademende mond. Vanaf 30 cm afstand kon geen nicotine meer worden gedetecteerd. Er kon alleen tot 5 cm van de mond van de damper een aantal microgram propyleenglycol en circa 10 microgram glycerine worden vastgesteld. Stoffen waarvan nog niet bewezen is dat ze in deze hoeveelheden schadelijk voor de gezondheid zijn. Dr. Miguel de la Guarda stelt als hoogleraar Analytische Chemie en onderzoeksleider dat er eigenlijk vrijwel geen overeenkomsten tussen dampen en roken zijn.   

Meedampen schadelijk

Aantoonbaar bewijs of meeroken schadelijk is ontbreekt

Uit eerder onderzoek van Public Health Engeland bleek dat het dampen van een e-sigaret 95% minder schadelijk is voor de gezondheid dan het roken van een conventionele tabakssigaret. Op basis van de recente onderzoeken in verscheidene landen naar passief meeroken met een e sigaret, kan niet worden gesteld dat meeroken schadelijk is.  Mensen in de omgeving hebben er weinig tot geen last van. De damp verdwijnt snel in de lucht en laat geen hinderlijke geur achter.